Trong vài năm gần đây, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, đào tạo trực tuyến (E-learning) đã trở thành một phần quan trọng của hệ thống giáo dục tại Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích như linh hoạt thời gian học, mở rộng cơ hội tiếp cận, hay tiết kiệm chi phí vận hành, mô hình này cũng đối mặt với không ít thách thức nội tại hạn chế hiệu quả học tập và mở rộng quy mô. Hãy cùng BAC khám phá trong bài viết dưới đây.
 

1. Hạ tầng kỹ thuật và truy cập Internet không đồng đều
Một trong những khó khăn lớn nhất ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đào tạo trực tuyến là chênh lệch hạ tầng công nghệ giữa các vùng, đặc biệt là ở nông thôn và khu vực khó khăn.
 
  • Các khu vực vùng sâu, vùng xa vẫn gặp khó trong việc kết nối Internet ổn định và có tốc độ cao, điều gần như bắt buộc để học trực tuyến hiệu quả. Mặc dù tỷ lệ kết nối Internet tăng, nhưng theo Vietnam E-Learning and Corporate Upskilling Market (Ken Research+1) vẫn có đến 30–40% hộ gia đình ở nông thôn thiếu kết nối Internet tin cậy, gây cản trở tiếp cận học liệu số và lớp học trực tuyến. 
  • Việc thiếu thiết bị học tập như máy tính, laptop, hoặc thậm chí điện thoại thông minh cũng là rào cản không nhỏ, nhất là với học sinh thuộc gia đình thu nhập thấp. (Theo Vietnam Journal of Education)
2. Chất lượng nội dung và khung tiêu chuẩn còn yếu
Đào tạo trực tuyến tại Việt Nam hiện gặp vấn đề về tiêu chuẩn chất lượng và quản lý nội dung học tập:
 
  • Chưa có hệ thống quy chuẩn đánh giá quốc gia thống nhất về chương trình học trực tuyến, dẫn đến nhiều khóa học chất lượng thấp hoặc thiếu sự kiểm chứng rõ ràng.
  • Quy định pháp lý về cấp phép, kiểm định và vận hành các chương trình online còn lộn xộn, gây khó khăn cho các nhà phát triển nội dung và đơn vị đào tạo. (Theo thereportcubes.com)
Nhiều nội dung giảng dạy vẫn sao chép từ bài giảng truyền thống sang môi trường số mà không được thiết kế riêng cho đặc thù học online. Điều này khiến cho trải nghiệm học tập kém hấp dẫn và hiệu quả tương tác thấp.
 
3. Chênh lệch kỹ năng và sẵn sàng của giáo viên - học sinh
Đào tạo trực tuyến đòi hỏi kỹ năng công nghệ và phương pháp mới trong dạy - học, nhưng chưa phải tất cả giáo viên và học sinh đều sẵn sàng cho điều này:
 
  • Giáo viên thường thiếu kỹ năng thiết kế bài giảng số, sử dụng công cụ giảng dạy trực tuyến hiệu quả, hoặc áp dụng các phương pháp tương tác trực tuyến đa dạng.
  • Học sinh cũng thiếu kỹ năng tự học, tự quản lý thời gian và công nghệ, dẫn đến tình trạng giảm động lực học tập, thiếu tập trung và bỏ giữa chừng. (Theo southeastasia.hss.de+1)
4. Khó khăn trong tương tác và gắn kết giữa người dạy - người học
Tương tác là yếu tố cốt lõi trong giáo dục, nhưng đào tạo trực tuyến dễ tạo cảm giác cô lập cho học sinh:
 
  • Trong môi trường học trực tuyến, hình thức tương tác một chiều xảy ra nhiều hơn so với lớp học trực tiếp, khiến người học ít trao đổi và tham gia hơn. (Theo InCorp Vietnam)
  • Sự thiếu hụt giao tiếp trực diện khiến giáo viên khó đánh giá chính xác mức độ hiểu bài của học sinh, đồng thời làm giảm hiệu quả truyền đạt kiến thức. (Theo VietNamNet News)
5. Tính tự giác và động lực học tập của người học
Một thử thách khác là yêu cầu cao về tính tự giác và tự quản lý thời gian của học viên:
 
  • Khác với lớp học truyền thống, học trực tuyến đòi hỏi học sinh phải tự chịu trách nhiệm về tiến độ học, duy trì động lực và vượt qua những cám dỗ từ môi trường xung quanh.
  • Thiếu môi trường học tập tập trung, nhiều học sinh dễ mất tập trung hoặc bỏ lỡ bài học. (Theo Vietnam Journal of Education)
6. Tăng chi phí dữ liệu và gánh nặng tài chính ngầm
Dù học trực tuyến giảm chi phí vận hành, người học vẫn phải chịu chi phí Internet và thiết bị cá nhân:
 
  • Một nghiên cứu chỉ ra rằng chi phí gói dữ liệu Internet là gánh nặng đáng kể đối với một số học sinh, khiến họ phải giới hạn thời gian truy cập học trực tuyến. (Theo Vietnam Journal of Education)
7. Thách thức sau đại dịch và sự phục hồi của lớp học truyền thống
Sau khi kết thúc giãn cách xã hội, một số học sinh và giáo viên đã quay lại học truyền thống, làm giảm nhu cầu tham gia các khóa online, ảnh hưởng đến đà phát triển lâu dài của đào tạo trực tuyến. (Theo dangcongsan.org.vn).
 
Kết luận
Đào tạo trực tuyến tại Việt Nam đã mở ra nhiều cơ hội mới trong tiếp cận giáo dục. Tuy nhiên, để hệ thống này hoạt động hiệu quả và bền vững, cần giải quyết đồng thời nhiều thách thức:
 - Nâng cấp hạ tầng và kết nối Internet phủ khắp mọi vùng miền
 - Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng nội dung số rõ ràng
 - Đào tạo kỹ năng số cho cả giáo viên và học sinh
 - Phát triển giải pháp tương tác phong phú, hấp dẫn
 - Hỗ trợ tài chính cho học sinh khó khăn
 
Chỉ khi những khó khăn này được nhận diện rõ, giáo dục trực tuyến mới có thể thực sự phát huy tiềm năng và trở thành một phần bền vững của hệ thống giáo dục Việt Nam trong thế kỷ XXI. Hãy theo dõi BAC's Blog để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!
 
Nguồn tham khảo:
Tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau

Nhu cầu đào tạo doanh nghiệp

BAC là đơn vị đào tạo BA đầu tiên tại Việt Nam. Đối tác chính thức của IIBA quốc tế. Ngoài các khóa học public, BAC còn có các khóa học in house dành riêng cho từng doanh nghiệp. Chương trình được thiết kế riêng theo yêu cầu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giải quyết những khó khăn và tư vấn phát triển.
 

CÁC KHOÁ HỌC BUSINESS ANALYST BACs.VN DÀNH CHO BẠN

Khoá học Online:

Khoá học Offline:

Tại Tp.HCM:

Tại Hà Nội:

Tham khảo lịch khai giảng TẤT CẢ các khóa học mới nhất

Ban biên tập nội dung - BAC