SQL giúp Business Analyst trả lời câu hỏi kinh doanh như thế nào?

Một Business Analyst giỏi không phải là người viết tài liệu dài nhất hay vẽ nhiều flow nhất. Người giỏi là người trả lời được câu hỏi kinh doanh nhanh và chính xác. Khi CEO hỏi vì sao doanh thu giảm. Khi Product Manager hỏi vì sao user không quay lại. Khi Sales hỏi nhóm khách hàng nào đang mang lại lợi nhuận cao nhất. Nếu mỗi lần như vậy bạn đều phải chờ Data team hoặc Developer xuất file thì bạn đang phụ thuộc. SQL là công cụ giúp Business Analyst tự mình tiếp cận dữ liệu và biến câu hỏi mơ hồ thành câu trả lời có cơ sở.

 

SQL không biến bạn thành Data Engineer. Nhưng nó cho bạn quyền truy cập vào sự thật nằm trong database. Và với một BA, đó là lợi thế cạnh tranh lớn. Hãy cùng BAC khám phá trong bài viết dưới đây.

 

Mọi vấn đề kinh doanh đều có thể được chuyển thành câu hỏi về dữ liệu. Tuy nhiên nhiều BA mắc kẹt ở tầng ý tưởng mà không đi xuống tầng dữ liệu.

 

Ví dụ một câu hỏi kinh doanh nghe rất chung chung như doanh thu tháng này giảm vì lý do gì. Nếu chỉ dừng ở mức này, cuộc họp sẽ toàn giả định. Nhưng khi có SQL, BA có thể bóc tách vấn đề thành nhiều câu hỏi cụ thể hơn.

 

Doanh thu giảm do số lượng đơn hàng giảm hay do giá trị trung bình mỗi đơn giảm:

SQL giúp BA truy xuất dữ liệu theo thời gian, theo phân khúc, theo sản phẩm, theo hành vi. Từ đó, câu hỏi kinh doanh được chia nhỏ và kiểm chứng bằng số liệu thực tế. Đây chính là tư duy data driven.

 

Điểm quan trọng là SQL buộc BA phải hiểu cấu trúc dữ liệu. Khi bạn biết bảng nào chứa thông tin đơn hàng, bảng nào chứa thông tin khách hàng, mối quan hệ giữa chúng ra sao, bạn sẽ hiểu hệ thống ở mức sâu hơn. Điều này cực kỳ có lợi khi viết requirement hoặc phân tích impact.

 

Trong các cuộc họp, mỗi phòng ban thường có một góc nhìn riêng. Marketing có thể cho rằng chiến dịch không hiệu quả vì sản phẩm kém hấp dẫn. Product có thể cho rằng lỗi do UX. Sales có thể cho rằng giá quá cao. Nếu không có dữ liệu, mọi tranh luận đều mang tính cảm tính.

 

SQL cho phép BA nhanh chóng kiểm tra các giả định này. Nếu nghi ngờ chiến dịch marketing không mang lại chuyển đổi, BA có thể kiểm tra tỷ lệ chuyển đổi theo từng nguồn traffic. Nếu nghi ngờ người dùng rời bỏ do lỗi hệ thống, BA có thể xem số lượng giao dịch thất bại theo thời gian. Nếu nghi ngờ giá quá cao, BA có thể phân tích hành vi mua hàng theo từng phân khúc thu nhập.

 

Khi có dữ liệu, cuộc thảo luận thay đổi hoàn toàn. Thay vì nói tôi nghĩ, mọi người sẽ nói dữ liệu cho thấy. Vai trò của BA lúc này không chỉ là ghi nhận yêu cầu mà còn là người điều phối quyết định dựa trên sự thật.

Một BA biết SQL thường có tiếng nói mạnh hơn trong tổ chức. Bởi vì họ không chỉ hiểu nghiệp vụ mà còn chứng minh được luận điểm của mình bằng con số. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn muốn thăng tiến lên vị trí Senior BA hoặc Product Owner.

 

Một trong những rủi ro lớn nhất của BA là viết requirement không sát với dữ liệu thực tế. Khi bạn không biết dữ liệu đang được lưu như thế nào, rất dễ đưa ra yêu cầu khó thực hiện hoặc không khả thi.

 

Khi hiểu dữ liệu thông qua SQL, BA sẽ đặt câu hỏi tốt hơn. Ví dụ thay vì yêu cầu hệ thống hiển thị toàn bộ lịch sử giao dịch của khách hàng, BA sẽ biết cần giới hạn theo khoảng thời gian hợp lý vì dữ liệu có thể rất lớn. Thay vì yêu cầu một chỉ số phức tạp, BA sẽ biết dữ liệu hiện tại có đủ để tính toán hay cần bổ sung thêm trường mới.

 

SQL cũng hỗ trợ BA trong giai đoạn kiểm thử và UAT. Bạn có thể tự kiểm tra xem dữ liệu hiển thị trên giao diện có khớp với dữ liệu trong database hay không. Bạn có thể phát hiện sai lệch sớm trước khi người dùng cuối phát hiện. Điều này giúp giảm bug và tăng uy tín của BA.

 

Ngoài ra, SQL còn giúp BA xây dựng tư duy hệ thống. Khi bạn hiểu mối quan hệ giữa các bảng, bạn sẽ hình dung được luồng dữ liệu từ lúc người dùng thao tác đến lúc dữ liệu được lưu trữ và sử dụng cho báo cáo. Điều này giúp bạn phân tích impact khi thay đổi một chức năng bất kỳ.

 

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng coi trọng dữ liệu, BA không thể chỉ dừng ở việc thu thập yêu cầu. Người có khả năng đọc và khai thác dữ liệu sẽ có lợi thế lớn hơn. SQL là bước đầu tiên để chuyển mình từ BA thuần nghiệp vụ sang BA có tư duy phân tích.

 

Khi bạn thành thạo SQL, bạn có thể tham gia sâu hơn vào việc xây dựng KPI, thiết kế dashboard, phân tích hành vi người dùng. Bạn có thể làm việc hiệu quả hơn với Data Analyst và Data Engineer vì bạn nói cùng một ngôn ngữ dữ liệu. Điều này mở ra nhiều cơ hội như Product Analyst, Data BA hoặc thậm chí chuyển hướng sang Data Analytics nếu bạn muốn.

 

Quan trọng hơn, SQL giúp bạn tự tin. Tự tin vì bạn có thể tự kiểm chứng thông tin. Tự tin vì bạn không phụ thuộc hoàn toàn vào người khác để hiểu tình hình kinh doanh.

 

SQL không chỉ là một kỹ năng kỹ thuật. Đối với Business Analyst, nó là công cụ để tìm ra sự thật trong dữ liệu. Nó giúp bạn chuyển câu hỏi mơ hồ thành câu hỏi đo lường được. Nó giúp bạn giảm tranh luận cảm tính và tăng quyết định dựa trên bằng chứng. Nó giúp bạn viết requirement sát thực tế và kiểm soát chất lượng tốt hơn.

 

Nếu bạn muốn trở thành một BA chuyên nghiệp, có tiếng nói trong tổ chức và tiến xa hơn trong sự nghiệp, việc hiểu và sử dụng được SQL là một bước đi chiến lược. Không cần phải trở thành chuyên gia database. Nhưng bạn cần đủ khả năng để tự mình tìm câu trả lời khi doanh nghiệp đặt câu hỏi khó.

 

Trong thế giới mà dữ liệu là tài sản, BA biết SQL là người nắm chìa khóa mở kho tài sản đó. Hãy theo dõi BAC's Blog để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!

 

Nguồn tham khảo:
Internet

Nhu cầu đào tạo doanh nghiệp