Business Analyst làm gì trong lĩnh vực EdTech?

Trong những năm gần đây, EdTech (Education Technology) đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh tại Việt Nam và trên thế giới. Sự bùng nổ của học trực tuyến, nền tảng LMS, ứng dụng học tập cá nhân hóa và AI trong giáo dục đã tạo ra nhu cầu lớn về đội ngũ phát triển sản phẩm. Trong bối cảnh đó, vai trò của Business Analyst (BA) ngày càng trở nên quan trọng, không chỉ như một người “viết yêu cầu”, mà là nhân tố đảm bảo công nghệ thực sự phục vụ mục tiêu giáo dục. Hãy cùng BAC khám phá trong bài viết dưới đây.

 

EdTech là một domain có tính chất đặc thù so với nhiều lĩnh vực khác như tài chính, thương mại điện tử hay logistics. Thách thức lớn nhất nằm ở chỗ: giá trị của sản phẩm EdTech không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng người dùng, mà còn bằng hiệu quả học tập và sự thay đổi hành vi của người học.

 

Trong một hệ thống EdTech, người dùng không đồng nhất. Một nền tảng có thể phục vụ đồng thời học sinh, sinh viên, người đi làm, giáo viên, phụ huynh và đội ngũ quản trị. Mỗi nhóm có mục tiêu, động lực và hành vi sử dụng khác nhau. Điều này đòi hỏi BA phải có khả năng phân tích đa chiều, không chỉ nhìn hệ thống từ góc độ business hay technical, mà còn từ góc độ giáo dục và trải nghiệm người học.

 

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của BA trong EdTech là phân tích người học (learner analysis). Thay vì chỉ xây dựng persona ở mức cơ bản, BA cần đi sâu vào hành vi học tập, bối cảnh sử dụng và rào cản tâm lý của người học.

 

 

Ví dụ, một sinh viên năm nhất sẽ có cách tiếp cận nội dung rất khác so với một người đi làm học để nâng cao kỹ năng. Thời gian học, mức độ tập trung, kỳ vọng về nội dung và cách đánh giá kết quả học tập đều khác nhau. BA cần thu thập thông tin này thông qua phỏng vấn, khảo sát, dữ liệu sử dụng hệ thống và phản hồi từ giáo viên.

 

Ngoài người học, BA còn phải làm việc chặt chẽ với giáo viên, đội ngũ phát triển nội dung, bộ phận vận hành và đội kỹ thuật. Việc cân bằng giữa nhu cầu sư phạm và khả năng triển khai kỹ thuật là một trong những bài toán khó nhất trong EdTech.

 

Khác với nhiều sản phẩm công nghệ khác, EdTech luôn tồn tại song song hai loại bài toán: bài toán kinh doanh và bài toán giáo dục. Business Analyst đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và làm rõ cả hai.

 

Một vấn đề thường gặp trong EdTech là tỷ lệ học viên hoàn thành khóa học thấp. Nếu chỉ nhìn ở bề mặt, giải pháp có thể là thêm tính năng nhắc học hoặc gamification. Tuy nhiên, BA cần đi sâu hơn để xác định nguyên nhân thực sự: nội dung quá dài, mức độ khó không phù hợp, thiếu tương tác hay trải nghiệm người dùng kém.

 

Việc xác định đúng problem statement giúp đội ngũ tránh việc phát triển tính năng không giải quyết được vấn đề cốt lõi, đồng thời đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

 

Trong EdTech, BA thường tham gia trực tiếp vào việc xây dựng yêu cầu cho các hệ thống như Learning Management System (LMS), hệ thống quản lý nội dung học tập, hệ thống đánh giá và báo cáo.

 

Khác với việc viết yêu cầu cho các hệ thống thuần nghiệp vụ, yêu cầu trong EdTech cần thể hiện rõ logic học tập và tiêu chí đánh giá kết quả học. Ví dụ, khi xây dựng chức năng theo dõi tiến độ học tập, BA phải làm rõ cách tính tiến độ, điều kiện hoàn thành bài học, cách xử lý trường hợp học viên học lại hoặc bỏ dở.

 

Sự mơ hồ trong yêu cầu có thể dẫn đến hệ thống vận hành đúng về mặt kỹ thuật nhưng không hỗ trợ được quá trình học tập, gây lãng phí thời gian và chi phí phát triển.

 

Một điểm mạnh của EdTech là khả năng thu thập dữ liệu học tập chi tiết. Business Analyst đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích và diễn giải các dữ liệu này để hỗ trợ quyết định sản phẩm.

 

Các chỉ số thường được BA quan tâm bao gồm tỷ lệ hoàn thành khóa học, điểm dừng của người học, thời gian trung bình cho mỗi bài học và kết quả đánh giá. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được đặt trong bối cảnh đúng.

 

BA kết hợp dữ liệu & Phân tích đề xuất cải tiến
 

Ví dụ, việc học viên bỏ học ở một bài cụ thể có thể phản ánh nội dung quá khó, cách trình bày không phù hợp hoặc đơn giản là thời lượng bài học quá dài. BA cần kết hợp dữ liệu định lượng với phản hồi định tính để đưa ra đề xuất cải tiến hợp lý.

 

Sự phát triển của AI mở ra nhiều cơ hội cho EdTech, từ cá nhân hóa lộ trình học, gợi ý nội dung đến chatbot hỗ trợ học tập. Trong bối cảnh này, BA không phải là người xây dựng thuật toán, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định bài toán phù hợp để ứng dụng AI.

 

BA cần làm rõ mục tiêu sử dụng AI, nguồn dữ liệu đầu vào, tiêu chí đánh giá hiệu quả và rủi ro tiềm ẩn. Việc áp dụng AI một cách thiếu định hướng có thể dẫn đến sản phẩm phức tạp nhưng không mang lại giá trị thực tế cho người học.

 

Làm việc trong lĩnh vực EdTech mang lại cho Business Analyst nhiều cơ hội phát triển chuyên môn. Đây là môi trường phù hợp để rèn luyện tư duy sản phẩm, nâng cao kỹ năng phân tích dữ liệu và tiếp cận các xu hướng công nghệ mới như AI và learning analytics.

 

Tuy nhiên, EdTech cũng đòi hỏi BA phải có sự kiên nhẫn và khả năng học hỏi liên tục. Việc hiểu sâu về giáo dục, hành vi người học và phương pháp sư phạm là điều không thể thiếu nếu muốn đi xa trong lĩnh vực này.

 

Business Analyst trong lĩnh vực EdTech không chỉ là người trung gian giữa business và kỹ thuật, mà còn là cầu nối giữa công nghệ và giáo dục. Vai trò của BA là đảm bảo mỗi quyết định sản phẩm đều hướng đến mục tiêu cuối cùng: cải thiện chất lượng và hiệu quả học tập.

 

Trong bối cảnh EdTech tiếp tục phát triển, BA có cơ hội đóng góp trực tiếp vào việc tạo ra những giải pháp giáo dục bền vững và có ý nghĩa lâu dài. Đây là một domain đầy thách thức, nhưng cũng rất đáng đầu tư cho những ai muốn phát triển sự nghiệp Business Analyst theo hướng chuyên sâu và dài hạn.
Hãy theo dõi BAC's Blog để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!

Nguồn tham khảo:
Internet
 

Nhu cầu đào tạo doanh nghiệp